Grafkostenonderzoek

De kosten afgezet tegen de looptijd van een graf bieden een indruk van de directe grafkosten op de gekozen begraafplaats. Daarnaast zijn de tarieven van 2011 met de tarieven van 2010 vergeleken en is ook de gemiddelde prijsstijging per begraafplaats berekend.

Grafkeuze en verschillen

De verschillen tussen de deelnemende begraafplaatsen zijn groot. Tarieven zijn geen indicatie voor de kwaliteit van de begraafplaats. De grafkosten geven ook geen reëel antwoord op de vraag of een begraafplaats duur is of goedkoop. Prijs en kwaliteit zijn relatief en afhankelijk van tal van factoren.
Een grootstedelijke begraafplaats in een monumentaal park, met een uitgebreid pakket aan aanvullende dienstverlening (eenvoudige en luxe graven, asbestemmingsmogelijkheden, aula, muziek, koffiekamer, website enz.) is niet te vergelijken met de intimiteit van een historisch dorpskerkhof dat door vrijwilligers wordt onderhouden.
Daar komt bij dat de grafkeuze een individuele aangelegenheid is van de nabestaanden. Dat geldt voor de locatie, het soort graf en voor de duur van de gewenste grafrust. De keuze om in de eigen buurt of kerkelijke gemeenschap begraven te worden, in een graf met een lange grafrechttermijn of met een korte looptijd, alleen of met familie in een meerpersoonsgraf, wordt niet alleen door financiële overwegingen bepaald. Dit overzicht geeft slechts aan wat de belangrijkste financiële consequenties van die specifieke keuze zouden kunnen zijn.
Overigens kan niet iedereen overal op elke begraafplaats naar keuze een graf uitkiezen. Kerkelijke begraafplaatsen stellen soms de eis dat men aangesloten moet zijn bij de betreffende kerk; gemeentelijke begraafplaatsen kunnen als voorwaarde stellen dat men ingezetene is van de betreffende gemeente.

Algemeen graf

De goedkoopste manier van begraven in Nederland is in een Algemeen graf. Een Algemeen graf is een graf dat beheerd wordt door de begraafplaats. Deze bepaalt wie er in het graf worden begraven. De overledenen, meestal drie per graf, zijn geen familie van elkaar, maar worden op volgorde van ‘aanmelding’ begraven. Algemene graven worden uitgegeven voor minimaal tien jaar, dat is de wettelijke grafrusttermijn, maar worden door sommige begraafplaatsen ook wel voor 15 of 20 jaar uitgegeven. Nadat de uitgiftetermijn is verstreken wordt het graf meestal geruimd, zodat het opnieuw in gebruik genomen kan worden.

Particulier graf

Bij een particulier graf (ook wel familiegraf of eigen graf genoemd) heeft de rechthebbende van het graf (de persoon op wiens naam het graf staat) zelf de keuze wie er in het graf komt te liggen en hoe lang het graf in stand blijft. Dit ‘uitsluitend recht’ op een particulier graf wordt voor minimaal 10 jaar gevestigd. Daarnaast bestaat er een wettelijk recht om het grafrecht (tegen betaling) steeds opnieuw te verlengen. Er zijn ook nog begraafplaatsen die particuliere graven voor onbepaalde tijd uitgeven. Particuliere graven bieden over het algemeen plaats aan twee of drie personen, en kunnen eenvoudig of luxe zijn gelegen. Het kan ook om een grafkelder gaan, die zijn echter in dit onderzoek niet meegenomen.

Onderhoud

De meeste begraafplaatsen vragen een jaarlijkse bijdrage voor het onderhoud. Meestal gaat het hier om het algemene onderhoud van de begraafplaats, in combinatie met een tarief voor het onderhoud van het graf, het aanwezige grafmonument en/of de grafbeplanting. Ook de hoogte van deze tarieven verschilt erg. Afhankelijk van ligging, aanleg en ontwerp is de ene begraafplaats nu eenmaal onderhoudsintensiever dan de andere. Daar komt bij dat niet alle begraafplaatsen een kostendekkend tarief rekenen. Bij gemeentelijke begraafplaatsen wordt het onderhoud soms nog uit de algemene middelen betaald; bij kerkelijke begraafplaatsen is vaak een groep vrijwilligers actief.

 Conclusies uit het grafkostenonderzoek 2011