Begraafplaatsregister actualiseren

Vraag

Zoals u weet ben nog niet heel lang als vrijwilliger werkzaam in de functie van beheerder van de begraafplaats. Nu blijkt de begraafplaats niet over een zgn. Openbaar Begraafplaatsregister te beschikken. Aan de hand van de begraafplaatsadministratie heb ik een overzicht samengesteld, waarbij ik wel geconfronteerd ben met het volgende:

In het verleden, en dat is logisch,  werden de teraardebestellingen schriftelijk bijgehouden. Een groot deel van deze gegevens heb ik opgenomen in het voorstel “Begraafplaatsregister”. Nu hebben we ook nog een cahier gevonden, waarin ook een registratie van de teraardebestellingen vanaf 30 januari 1901 is bijgehouden. De kwaliteit is zodanig dat het “ontcijferen met een vergrootglas” al lastig is, maar de gegevens zijn ook nog eens heel summier. Bijvoorbeeld: zo is genoteerd dat in 1941 een zwerver met uitsluitend een begraafdatum hier begraven zou zijn, zonder verdere duiding.

Mijn vraag is eigenlijk of ik thans kan volstaan met het door mij gemaakte overzicht. Mijn voorstel is dat ik bijvoorbeeld in het voorwoord opneem dat het oude papieren register met een registratiedatum van 30 januari 1901 op verzoek ter inzage beschikbaar is. Een eventueel alternatief zou wellicht kunnen zijn dat ik de betreffende pagina’s ga scannen en deze evenals het register (dan in pdf-vorm) op de website van de begraafplaats zet.

Wat is uw advies hier?

Antwoord

U heeft vragen over het openbare begraafplaatsregister, het begraafregister. Van belang is na te gaan welke gegevens op welke wettelijke grond u dient te registeren over de begraafplaats en hoe openbaar die gegevens mogen of moeten zijn. Hiervoor moet u zowel naar de Wet op de lijkbezorging (Wlb), als naar het Besluit op de lijkbezorging (Blb) kijken. Wat geven deze aan over de registers:

De Wlb geeft in artikel 27 het volgende aan:

Artikel 27
1. De houder van een begraafplaats houdt een register van alle daar begraven lijken, met een nauwkeurige aanduiding van de plaats waar zij begraven zijn.
2. Het in het eerste lid bedoelde register is openbaar.
3. Het register van een bijzondere begraafplaats wordt bij opheffing van die begraafplaats overgebracht naar het archief van de gemeente waarin die begraafplaats was gelegen.
Lid 1 geeft aan dat u moet registeren wie waar begraven is. Simpel gezegd: in welk grafnummer heeft de begraving plaatsgevonden. Vanzelfsprekend dient dat graf op de begraafplaats ook terug te vinden zijn. Een deugdelijke plattegrond is daarbij onontbeerlijk. U heeft mij een Excelbestand gemaild waarin een aantal gegevens opgenomen zijn, waaronder het grafnummer. Een dergelijk bestand voldoet in principe aan lid 1 van artikel 27. Mooier is natuurlijk wanneer er meer gegevens opgenomen zijn. Denk daarbij aan de begraafdatum en de datum van het ruimen c.q. schudden (is ook een vorm ruiming). Wanneer er graven zijn met meerdere begraaflagen, dient de begraaflaag ook vermeld te worden. Dat maakt ook onderdeel uit van de nauwkeurige aanduiding van de plaats waar begraven is.

Lid 2 geeft aan dat het register openbaar is. Openbaar wil zeggen dat wanneer ik u de vraag stel of persoon X, overleden op 23 december 1980 op uw begraafplaats begraven is, u daar een antwoord op moet kunnen geven. Is hij op uw begraafplaats begraven, dat moet u mij ook kunnen vertellen in welk graf. U hoeft mij niet in een kaartenbak, begraafregister of digitaal systeem toe te laten. U moet alleen antwoord kunnen geven. Er zijn begraafplaatsen die op de een of andere digitale wijze hun gedigitaliseerde begraafregister opengesteld hebben voor belangstellenden. Dat mag, maar een aandachtspunt hierbij is zeker dat alleen gegevens die openbaar zijn, openbaar gesteld worden. Een nadeel wil ik ook benoemen. Vaak is het zo dat heel oude begravingen nooit in het digitale systeem ingevoerd zijn en dat het register daardoor niet compleet is.

Lid 3 tenslotte geeft aan dat, wanneer de bijzondere begraafplaats wordt opgeheven (is iets anders dan gesloten verklaren!), het begraafregister overgebracht moet worden naar het archief van de burgerlijke gemeente. Dat dient dan een compleet register te zijn. Dus ook het cahier uit 1901… Dat pleit er direct voor dat cahier zo spoedig mogelijk te digitaliseren zodat de kans dat die gegevens verloren gaat verkleind wordt.

Artikel 50 van de Wlb vermeld het register dat crematoria moeten bijhouden. Dat is voor u minder relevant, alleen het registratienummer dat aan de as van een overledene toegekend wordt, is bij asbijzetting van belang.

De Wlb geeft in artikel 65 aan dat u nog een register dient bij te houden. Tenminste, wanneer op de begraafplaats de mogelijkheid geboden wordt voor het bijzetten van crematieas. Op jullie website zie ik dat dat mogelijk is, dus artikel 65 Wlb is ook van toepassing:

Artikel 65
1. De houder van een plaats van bijzetting houdt een register van alle daar bijgezette asbussen. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld omtrent de gegevens die in het register worden vastgelegd.
2. Het in het eerste lid bedoelde register is openbaar.
3. Het register wordt bij opheffing van de plaats van bijzetting overgebracht naar het archief van de gemeente waarin die plaats was gelegen.

Lid 2 en lid 3 zijn gelijk aan het tweede en derde lid van artikel 27. Daar ga ik verder niet op in. Lid 1 verwijst echter naar een algemene maatregel van bestuur. In dit geval het Blb.

Het Besluit op de lijkbezorging geeft in artikel 10 het volgende aan:

Artikel 10

1.Het register, bedoeld in artikel 50, eerste lid, van de wet vermeldt:

a.de naam en voornamen van de overledene, datum en plaats van geboorte, datum en plaats van overlijden, alsmede het registratienummer van de asbus, dan wel, in het geval van een doodgeborene, de naam, datum en plaats van geboorte, alsmede het registratienummer van de asbus;

b.de bestemming die aan de as is gegeven;

c.de naam en het adres van de persoon die de bestemming van de as heeft aangegeven;

d.de plaats van bestemming van de as;

e.in het voorkomende geval, de naam en het adres van de persoon aan wie de asbus ter beschikking is gesteld;

f.in het voorkomende geval, de naam en het adres van de houder van het crematorium of van de houder van de plaats van bijzetting waar de asbestemming zal plaatsvinden.

2.Het register, bedoeld in artikel 65, eerste lid, van de wet vermeldt:

a.de naam en voornamen van de overledene, onderscheidenlijk de naam van de doodgeborene, alsmede het registratienummer van de asbus;

b.de naam en het adres van de houder van het crematorium waar de crematie heeft plaatsgevonden;

c.de plaats van bijzetting van de asbus;

d.in het voorkomende geval, de plaats van bestemming van de as;

e.in het voorkomende geval, de naam en het adres van de persoon aan wie de asbus ter beschikking is gesteld.

Lid 2 is voor u van belang. U ziet hier dat u in geval van een bijzetting van een asbus, veel meer gegevens in uw register moet opnemen dan bij een reguliere begraving. Wanneer na afloop van de termijn van bijzetting de rechthebbende de asbus ophaalt, is lid 2.e van belang. Aangezien het Blb een uitvloeisel is van de Wlb, houdt dat in dat ook de dit register ook openbaar is. Is een asbus van de begraafplaats opgehaald en aan u wordt de vraag gesteld: ‘Wie heeft de asbus opgehaald?’ Dient u daarop ook een antwoord te kunnen geven.

Kortom, gezien de hoeveelheid gegevens die registreert moeten worden, is het wellicht raadzaam om gebruik te maken van een softwarepakket specifiek voor kleinere begraafplaatsen. Er kan dan zelfs overwogen worden om op termijn ook de gegevens vanuit het gevonden cahier op te nemen.

Mijn reactie is uitgebreider geworden dan de bedoeling was, maar er is zoveel te vertellen over de registers, er zijn zoveel aandachtpunten om te zorgen dat de begraafplaatsadministratie accuraat en adequaat bijgehouden wordt. Persoonlijk zou ik in dit stadium geen begraafregister op de website plaatsen. Er is geen verplichting om uw register op die wijze openbaar te maken. Op uw website staan uw contactgegevens. Wanneer ik wil weten of persoon X bij u begraven is, kan ik u gewoon bellen of mailen. Wanneer u zorgt voor een zo compleet mogelijk begraafregister, kunt u een antwoord op mijn vraag geven.

Igle Weidenaar
27 oktober 2025