Kosten uitvaart op last van de burgemeester voor Oekraïense verhalen?

VRAAG

Recent is in onze gemeente een Oekraïense mevrouw overleden; er waren geen opdrachtgevers voor haar uitvaart. Mevrouw is op last van de burgemeester begraven. Veel zaken waren op dat moment niet duidelijk. Door de gemeente is de ambassade ingelicht, haar paspoort is opgestuurd samen met de internationale overlijdensakte. Nu is bekend geworden dat mevrouw een appartement had in Oekraïne.  Vader van mevrouw wil deze verkopen, terwijl er ook drie kinderen zijn. De Oekraïense ambassade heeft de internationale akte gedeeld met de vader (wat ik overigens heel vreemd vind, bestaat hier geen wet op de privacy) van mevrouw; ook de kinderen willen nu een overlijdensakte. Haar bankrekening is bij mij niet bekend en kan daardoor ook haar rekening niet blokkeren.  Wat mijn zorgen baart, omdat er op deze wijze zaken met haar bankrekening kunnen worden gedaan die ik niet kan voorzien.

Mijn vraag is – nu er middelen vrij komen uit haar appartement in Oekraïne, dat wordt verkocht – kan ik de kosten voor de uitvaart alsnog declareren bij de nabestaanden? In hoeverre kan ik een overlijdensakte verstrekken aan nabestaanden, terwijl het dossier door mij nog niet is gesloten? Uiteraard weet ik dat ik dit niet weigeren, maar kan ik dit nog wel even aanhouden zodat alles afgerond is? Ik heb helaas veel ervaring met uitvaarten op last van de burgemeester, maar een uitvaart als deze is voor mij onbekend omdat het hier om een buitenlandse mevrouw gaat die hier opgevangen is. Ik zie uw kundig advies graag tegemoet.

ANTWOORD

U heeft een aantal vragen over een uitvaart die in het kader van artikel 21 Wlb geregeld is. De vragen gaan verder dan ik als consulent van de LOB kan beantwoorden, maar ik kan op een aantal punten denk ik wel een denkrichting geven. Toen in 2022 een grote toestroom ontheemden vanuit Oekraïne naar ons land kwam, ontstonden ook vraagstukken over hoe te handelen als gemeente wanneer een van de ontheemden in Nederland kwam te overlijden en wie waarvoor op dat moment verantwoordelijk voor was. De VNG heeft gezamenlijk met onder andere de LOB hiervoor een handreiking geschreven, zie hiervoor Onze zorg voor Oekraïense ontheemden die in Nederland komen te overlijden | VNG Ten aanzien van verhaal van kosten kan de informatie op de factsheet u wellicht ook interessant zijn.

De uitvaart van de vrouw waar uw vragen over gaan is inmiddels op grond van artikel 21 Wlb uitgevoerd. De hiervoor gemaakte kosten kunnen door de gemeente, op basis van de Nederlandse wetgeving, op de nabestaanden verhaald worden. De vraag doet zich dan voor welke nabestaanden zijn er, welke nabestaanden zijn voor de gemeente te traceren en zijn er mogelijkheden voor verhaal van de kosten. Vaak een lastige situatie en (te) vaak wordt er daarom afgezien van verhaal. Als dat een beleidsmatige keuze is, dan moet u het er mee doen. Als gemeente zijn er echter kosten gemaakt voor de regeling van de uitvaart en het graf. Onder die kosten vallen ook de uren inzet van u en mogelijk uw collega’s. Persoonlijk ben ik van mening dat verhaalbare kosten ook verhaald moeten worden.

U schrijft dat de ambassade de internationale akte gedeeld heeft met de vader van de overledene en vraagt zich af of dat niet in strijd is met de AVG. De AVG is echter niet van toepassing op overleden personen. Het is dus niet vreemd dat de akte gedeeld is. Het is natuurlijk niet zo dat u kosteloos de akte hoeft te verstrekken aan kinderen van de overledene. Zij kunnen die zelf, tegen betaling van ik meen circa € 17,- zelf opvragen. Waar kan ik een afschrift of uittreksel van de burgerlijke stand aanvragen? | Rijksoverheid.nl U schrijft niet of de kinderen van de overledene woonachtig in Nederland zijn. U kunt dat in de BRP nagaan, verwacht ik. Wanneer zij in Nederland ingeschreven staan, heeft u ook NAW-gegevens van hen en kunt u de gemaakte kosten voor de uitvaart bij hen declareren, los van eventuele opbrengsten van de verkoop van het onroerend goed in Oekraïne.

Ik realiseer me dat ik geen klip en klare antwoorden op uw vragen heb kunnen geven, maar uw vragen zijn Wlb overstijgend en de Wlb is mijn vakgebied. Ik adviseer u dan ook deze kwestie intern te bespreken met uw eigen juridische afdeling.

Igle Weidenaar
3 februari 2026