Reserveren van graven wel/niet opnemen in het reglement?

VRAAG

Sinds begin 2024 vallen er drie begraafplaatsen onder de in 2020 opgerichte Stichting XX in plaats YY. We zijn druk bezig met het ‘uniformeren’ van de tarieven en de reglementen. Dit schept duidelijkheid en maakt ook het vinden van opvolgers eenvoudiger.

Daarbij is er verschil in beleid tot nog toe wat betreft het onderwerp reserveren van grafplaatsen. In onze afstemgesprekken zijn we het eens dat we dat wél gaan toestaan, omdat dit in twee van de drie begraafplaatsen gebruikelijk was en in de derde gebeurde dit ‘automatisch’ omdat we daar steeds dubbeldiep begroeven. Dit laatste gaan we overigens niet meer doen omwille van de af en toe te hoge grondwaterstand.

Het punt waar ik nu op stuit is de vraag of het onderwerp ‘reserveren’ wel in het begraafplaats reglement thuishoort? Ik heb wat zitten zoeken en, afgezien van de zin ‘we doen dat niet’ nog niets kunnen vinden. Is reserveren meer een onderwerp wat bijvoorbeeld in een ‘huishoudelijk reglement’ beschreven moet worden?

ANTWOORD

U vraagt of het reserveren van een graf thuishoort in het reglement. Ik adviseer om die mogelijkheid wel in het reglement op te nemen en daarbij duidelijk te omschrijven wat een reservering van een graf inhoudt. Er zijn namelijk een aantal manieren om daar gestalte aan te geven.

1. Een reservering op een bepaald graf voor een periode van bijvoorbeeld vijf jaar. Hiervoor wordt een relatief klein bedrag in rekening gebracht. Er wordt nog geen grafrecht gevestigd en er mag dus nog geen monument op het graf geplaatst worden. Na vijf jaar vervalt de reservering en komt het graf weer ‘gewoon’ vrij voor uitgifte. Een nieuwe reservering door dezelfde persoon kan ook weer gedaan worden. Bestaat de wens om gedurende de looptijd van de reservering gebruik te maken van het grafrecht, dan eindigt de reservering tussentijds en het grafrecht wordt op dat moment gevestigd. Ik adviseer dan geen verrekening van het tarief voor de reservering met het grafrecht toe te passen en dit ook in het reglement op te nemen. Duidelijk moet zijn hoe te handelen aan het einde van de looptijd van de reservering. Wordt degene die de reservering gedaan heeft geïnformeerd dat de afgesproken termijn afloopt of dient degene dat zelf in de gaten te houden. De periode van vijf jaar kan natuurlijk ook tien jaar zijn.
2. Een reservering van een graf waarbij direct het grafrecht gevestigd wordt. De uitgiftetermijn van het graf begint direct bij de uitgifte te ‘lopen’ en de rechthebbende heeft dan de beschikking over een graf dat weliswaar nog ‘leeg’ is, maar wel een monument op geplaatst kan worden. Wanneer er in slecht één begraaflaag begraven wordt, is dit de meest gangbare wijze waarop een tweede graf gereserveerd wordt. De uitgiftetermijnen van beide graven zijn dan gelijk hetgeen problemen in de toekomst kan voorkomen.

Wanneer graven ‘op volgorde’ uitgegeven worden, is het nodig in het reglement op te nemen dat uitgifte van graven op een andere locatie mogelijk is. Deze tekst zou hiervoor gebruikt kunnen worden: De Stichting kan een particulier graf toewijzen anders dan voor directe begraving en buiten de volgorde van uitgifte, indien dit wegens de situatie op de begraafplaats(en) niet bezwaarlijk is.

Onlangs was er contact met een begraafplaats die in het verleden een fout gemaakt had met betrekking tot het reserveren van graven. Op die begraafplaats zijn de graven slechts één-diep. Wanneer van een (echt-)paar iemand overleed en in een graf begraven werd, kon het naastgelegen graf gereserveerd worden. De kosten hiervoor bedroegen in 2010 slechts éénmalig € 35,- Als einddatum voor de reservering was in het regelement gesteld ‘tot het moment van ingebruikname van het graf’. De overblijvende partner werd echter niet begraven, maar gecremeerd. De asbus werd bijgezet in het graf bij de eerst overleden persoon. Het tweede graf werd dus niet gebruikt, maar de reservering bleef in stand omdat die op naam van één van de kinderen stond. Familie had in de praktijk dus bovengronds de ruimte van twee graven in gebruik, terwijl er voor slecht één graf betaald was. De begraafplaats had verschillende graven die op die wijze gereserveerd – waren waarbij ook nog eens onduidelijk was of al de personen aan wie de reservering gedaan waren, überhaupt nog in leven waren. Ik benoem dit als voorbeeld hoe een reservering dus NIET aangeboden moet worden.

De voorkeur heeft de tweede genoemde mogelijkheid, dus grafrecht direct te naam stellen. Maar ook de eerste mogelijkheid kan goed, mits de voorwaarden en termijnen duidelijk vastgelegd zijn.

Igle Weidenaar
4 november 2025