Begraven en het coronavirus

Vragen over begraven en het coronavirus

Nederland is in de ban van het coronavirus. Nabestaanden maken zich zorgen of begrafenisplechtigheid nog door kan gaan en hoe deze kan worden vormgegeven. De Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen wil daarom zo goed mogelijk informatie geven.  We realiseren ons heel goed dat er bij een afscheid van een dierbare veel van u gevraagd wordt in deze moeilijke en verdrietige tijden.

Kan de uitvaartplechtigheid nog wel doorgaan?

Het RIVM heeft op 16 maart een uitspraak gedaan over het aantal aanwezigen bij een begrafenis. Voor een uitvaartplechtigheid mag een gezelschap niet groter zijn dan dertig personen (inclusief medewerkers uitvaartonderneming en begraafplaats). Hoe moeilijk ook, er wordt gevraagd om minimaal 1,5 meter afstand van elkaar te houden.
Het is niet toegestaan om een condoleance of bijeenkomsten op de begraafplaats te houden. Catering is helaas niet meer toegestaan; begraafplaatsen mogen geen koffie of thee schenken.

Wat kan de begraafplaatsbeheerder juist nu voor u doen?

De begraafplaatsbeheerder respecteert de gestelde regels van het RIVM. Echter in deze periode is het zo belangrijk nabestaanden een extra hand te bieden. De beheerder zoekt graag de mogelijkheden van wat juist nu wel kan. Dit kan op allerlei manieren, ook binnen de regels van het RIVM. Een extra detail, een extra gebaar maakt een wereld van verschil voor nabestaanden.
Dat kan tijdens een plechtigheid, maar ook wellicht achteraf in een latere bijeenkomst. Als bezoekers terugkijken op de begrafenis, dan zouden ze moeten denken: ‘Ja, het was zwaar en emotioneel, maar de begraafplaatsbeheerder heeft het goed opgepakt. We voelden ons gesteund in deze zware periode.’

Wat zijn de mogelijkheden voor een begrafenis?

Overleg met de uitvaartondernemer wat de mogelijkheden zijn voor een begrafenis op een begraafplaats. Hij of zij kan uw wensen voorleggen aan de betreffende begraafplaatsbeheerder. De beheerders zijn telefonisch of per e-mail bereikbaar.

Enkele voorbeelden

  • Wellicht kan de plechtigheid vanuit een aula worden gestreamd naar hen die thuiszitten. Of kan een begraafplaats/uitvaartmedewerker de plechtigheid en de gang naar het graf via een livestream doorsturen.
  • Ook zou de aula en de route naar het graf sfeervoller gemaakt kunnen worden met bijvoorbeeld kaarsjes of fakkels.
  • Wat kan het mooi zijn om tijdens een uitvaart een gitarist of violist uit te nodigen. Life muziek is vaak zoveel sterker. Waarschijnlijk heeft de begraafplaatsbeheerder wel ervaringen en contacten hierover.
    Op de site Rouwmomenten staan voorbeelden van muzikale herinneringsmomenten.
  • Een erehaag laten vormen door al diegenen die de overledene heeft gekend, maar niet de plechtigheid of de gang naar het graf kunnen meemaken is een mooi gebaar. Op dit moment is er op dit vlak nog geen eenduidig beleid in geheel Nederland. De veiligheidsregio Noord-Holland bijvoorbeeld blijft erehagen bij uitvaarten toestaan. Dat is de uitkomst van een crisisoverleg waarin onder andere werd besproken of erehagen ook onder het verbod op samenkomsten vallen. Op de bestaande coronamaatregelen wordt voor erehagen bij uitvaarten een uitzondering gemaakt. Maximaal honderd mensen mogen deelnemen aan een erehaag. Ze moeten altijd anderhalve meter afstand van elkaar bewaren. De organisator van de erehaag moet de deelnemers instrueren hoe ze voldoende afstand kunnen bewaren.
  • Het naar het graf rijden van de overledene op een rijdende baar door vier familieleden. Bij het graf kunnen eventueel medewerkers van de begraafplaats helpen de kist te verplaatsen. Let wel, de 1,5 meter-regel is ook buiten van toepassing.
  • De plechtigheid die u misschien in gedachten had, is nu niet mogelijk. In overleg met de uitvaartondernemer kan op een later tijdstip (wanneer dit weer mogelijk is) een persoonlijke herdenking bij het graf, in de aula van de begraafplaats of op een andere locatie worden gehouden. De beheerder denkt graag met u en de uitvaartondernemer mee en doet zijn best om toch een passend afscheid te verzorgen.

Met andere woorden, betrek naast de uitvaartleider nu zeker ook de begraafplaatsbeheerder bij de invulling van de uitvaart. De meeste beheerders zijn in deze extra moeilijke omstandigheden zeer gemotiveerd om van de uitvaart een bijzondere herinnering te maken.

Zijn begraafplaatsen buiten de begrafenisplechtigheden gesloten?

Nee, begraafplaatsen blijven toegankelijk voor bezoekers. U kunt zoals u gewend bent het graf van uw dierbare bezoeken. Kom alleen óf samen als gezin, maar niet in een groep. Neem daarbij wel de afstand de afstand van 1,5 m in acht tussen andere bezoekers en begraafplaatsmedewerkers.

Kan een overledene de ziekte nog overdragen?

De meeste mensen die overlijden door een besmetting met het coronavirus, overlijden in een ziekenhuis. De overledene draagt het virus nog wel bij zich maar de besmetting is beperkt aangezien het wordt overgedragen via hoesten en niezen. Bij de verzorging van de patiënt hebben verplegers zich extra beschermd. Na het overlijden blijft dat zo. Echter het coronavirus is 24 uur na overlijden niet meer actief. Voor medewerkers van een begraafplaats is er dus geen verschil in handelen. Of de overledene nou corona heeft gehad of niet.

Tot slot

Het zijn onzekere tijden en de kans bestaat dat er nieuwe maatregelen worden getroffen of dat de huidige richtlijnen worden aangepast. De begraafplaatsen passen hun dienstverlening daarop aan. Dan wordt ook de informatie op deze pagina aangepast.

Verder lezen en kijken