Publicatie op het graf - bij ruimen of verlengen?

VRAAG

We doen altijd veel moeite om nabestaanden te bereiken als het gaat om ruimen of verlengen, soms zijn rechthebbenden verhuisd of overleden. Wanneer we rechthebbenden niet kunnen vinden dan plaatsen we een brief op het graf, dat levert eigenlijk geen resultaat op. Mijn vraag is of we wettelijk verplicht zijn zo n brief op het graf te plaatsen?

ANTWOORD

Helaas is het door u geschetste probleem een probleem waar veel begraafplaatsen mee te maken hebben. Een rechthebbende is overleden en er heeft geen overschrijving van het grafrecht plaatsgevonden, of de rechthebbende is verhuisd en heeft verzuimd de begraafplaatsadministratie zijn of haar actuele adres door te geven. Wanneer er dan sprake is van een aanschrijving om de verlenging van grafrecht aan te bieden, heeft de begraafplaats een probleem. De wetgever heeft dit onderkent en heeft de verantwoording hiervoor deels bij de rechthebbende, of diens nazaten, neergelegd. Maar ook u als houder van de begraafplaats heeft hierin een verplichting. Ik kopieer hieronder een deel uit de Wet op de lijkbezorging (Wlb) dat hierover bepalingen heeft opgenomen en maak even het onderscheid tussen de aanschrijving inzake het verstrijken van de uitgiftetermijn van een algemeen graf en de aanschrijving voor het aanbieden van het verlengen van het grafrecht voor een particulier graf.

Bij een algemeen graf is artikel 27a Wlb van toepassing:

Artikel 27a
Ten minste zes maanden en ten hoogste twaalf maanden voor het verstrijken van de termijn van uitgifte van een algemeen graf doet de houder van de begraafplaats daarvan schriftelijk mededeling aan de belanghebbende bij dat graf wiens adres hem bekend is.
De wetgever heeft in dit artikel aangegeven dat de belanghebbende ten minste zes en ten hoogste twaalf maanden voor het verstrijken van de uitgiftetermijn van het algemene graf hierover schriftelijk geïnformeerd moet worden en wel naar het adres dat bij de administratie van de begraafplaats bekend is. Is de belanghebbende verhuisd, dan komt de brief wellicht als onbestelbaar retour. De begraafplaats hoeft dan geen verdere actie te ondernemen. Het is raadzaam om bij de algemene graven altijd gedurende een jaar een publicatie te plaatsen dat de uitgiftetermijn verstrijkt. Andere nabestaanden dan de belanghebbende worden hierdoor er attent op gemaakt dat de uitgiftetermijn verstrijkt. In zowel de aanschrijving als in de aankondiging bij de graven , is het raadzaam informatie over eventuele opgraving en herbegraving in een particulier graf op te nemen.

Bij een particulier graf is artikel 28 Wlb van toepassing:

Artikel 28
1. Een uitsluitend recht op een graf, welke vorm aan dit recht ook wordt gegeven, kan uitsluitend schriftelijk worden gevestigd. Het recht kan voor onbepaalde tijd of voor een bepaalde tijd van ten minste tien jaar worden verleend.
Het voor bepaalde tijd verleende recht wordt op verzoek, mits gedaan binnen twee jaar voor het verstrijken van de termijn, telkens verlengd, met dien verstande dat de houder van de begraafplaats kan bepalen dat een periode van verlenging niet korter is dan vijf jaar en niet langer is dan twintig jaar. Het uitsluitend recht op een graf is geen registergoed.
2. Binnen een jaar na de aanvang van de termijn waarin verlenging van het recht kan worden verzocht doet de houder van de begraafplaats aan de rechthebbende wiens adres hem bekend is, schriftelijk mededeling van het verstrijken van de termijn en van het bepaalde in het eerste lid.
3. Indien niet binnen drie maanden na verzending van de mededeling, bedoeld in het tweede lid, om verlenging van het recht is verzocht, maakt de houder van de begraafplaats de mededeling bekend bij het graf en bij de ingang van de begraafplaats, tot het einde van de periode waarvoor het recht was gevestigd.

Bij een particulier graf moet de administratie van de begraafplaats, binnen een jaar voor het verstrijken van de uitgiftetermijn, de rechthebbende schriftelijk een verlenging van het recht aanbieden. In artikel 28, lid 2 Wlb is ook opgenomen de tekst ‘wiens adres hem bekend is’.  Dus ook bij particuliere graven legt de wetgever de verantwoordelijkheid voor het doorgeven van adreswijzigingen bij de rechthebbende neer. Komt de aanschrijving als onbestelbaar retour, of u heeft binnen drie maanden geen reactie ontvangen, dan is artikel 28, lid 3 Wlb van toepassing. Dat is ook het antwoord op uw vraag of u wettelijk verplicht bent een publicatie bij het graf te plaatsen. Het antwoord hierop is dus ‘Ja, dat bent u verplicht’.  Ik adviseer u de aankondiging bij het graf en bij de ingang van de begraafplaats in elk geval minimaal een jaar te publiceren. Hoe langer de publicatie zichtbaar is, hoe groter de kans op een reactie.

Daarnaast is het advies om een en ander vast te leggen in de grafadministratie. Dus op welke datum de brief verzonden is, of een brief als onbesteld retour gekomen is en dat er een publicatie bij het graf geplaatst is. Leg vast op welke datum de publicatie bij het graf geplaatst is en maak bij voorkeur een foto van de publicatie bij het graf en neem die foto op in het grafdossier. Dit alles om later eventueel te kunnen bewijzen welke actie de begraafplaats heeft ondernomen om verlenging van het grafrecht te faciliteren. Wanneer er gebruik gemaakt wordt van een softwarepakket specifiek voor begraafplaatsadministratie, zullen ongetwijfeld data van aanschrijvingen automatisch vastgelegd worden. Blijft over om andere genoemde acties handmatig vast te leggen.

Igle Weidenaar
4 augustus 2025