Wie is eigenaar van grafmonument, na overlijden rechthebbende?

VRAAG

Van een graf op onze begraafplaats is rechthebbende in maart dit jaar overleden. Rechten lopen nog tot 1 januari 2028. Kinderen hebben in 2018 aangegeven graf niet in stand te houden als rechthebbende overlijdt. Inmiddels is één van de kinderen, een zoon, overleden. Ander kind, een dochter, heeft via verlengingsverklaring aangegeven de rechten niet te verlengen. Dochter heeft aangegeven het monument op het graf van moeder te willen. Volgens haar wilde vader dat zij het monument krijgt. Zij geeft aan dat de kinderen van broer aangeven dat zij het monument mochten hebben. Hamvraag is: wie is tussen nu en einde grafrechten (1 januari 2028) eigenaar van het monument?

ANTWOORD

Altijd lastig wanneer nabestaanden via de houder van de begraafplaats hun familievetes willen uitvechten. Ik adviseer hier strikt juridisch in te gaan. Als ik het goed begrijp is de rechthebbende in maart overleden en is het grafrecht nog niet overgeschreven. De voormalige rechthebbende is dus ook niet in het graf begraven en het monument bevindt zich nog op het graf.

Conform artikel 16, lid 2 van jullie Begraafplaatsverordening, dienen nabestaanden na het overlijden van de rechthebbende binnen zes maanden na het overlijden een aanvraag in te dienen voor de overschrijving van het grafrecht. Lid X geeft aan dat indien een overschrijving uitblijft, het college de rechten kan doen vervallen.

Aangezien er nog geen overschrijving heeft plaatsgevonden, heeft nu ook niemand de zeggenschap over het monument. De gemeente is in afwachting van de aanvraag van overschrijving. Mijn advies is de dochter hierop te attenderen. Degene die zich als eerste oproept als potentiële rechthebbende, kan ingeschreven worden als rechthebbende. Die persoon heeft dan ook de beschikking over het monument. Dat kan zowel de dochter zijn, als één van de kinderen van de broer. Simpel, wie het eerst komt, wie het eerst maalt. De overschrijving is een beschikking van het college waartegen op grond van de Awb bezwaar mogelijk is. Wordt de dochter rechthebbende en kinderen van de broer kunnen aantonen dat zij op schrift hebbend dat zij conform de wens van de overledene het recht zouden overnemen, maakt een bezwaar een kans. Roept wel de vraag op waarom zij zich niet eerder de aanvraag tot overschrijving gedaan hebben.

Los daarvan, de rechthebbende kan het monument van het graf (laten) verwijderen. Ik ga ervan uit dat er vervolgens geen prijs meer gesteld wordt op de instandhouding van het graf. De rechthebbende kan op grond van artikel Y van jullie verordening vervolgens tussentijds afstand doen van het graf. Doet hij of zij dat niet, dan krijgt hij of zij in 2027 door jullie een verlenging aangeboden. Die zal vervolgens niet aangevraagd worden en dan komt het graf vrij voor ruiming en her uitgifte.

Dat de kinderen in 2018 hebben aangegeven in 2028 niet in stand te willen houden, lijkt me niet relevant. Het grafrecht is nu nog in stand en jullie hebben te maken met de wens van de rechthebbende.

Kortom, eerst tenaamstelling grafrecht regelen, dan door de (nieuwe) rechthebbende de verwijdering van het monument en vervolgens eventueel tussentijds afstand doen. Voor de gemeente geldt: wie van de nabestaanden zich als eerste meldt met de aanvraag voor de overschrijving, met die persoon doen jullie zaken.

Ik ga ervanuit dat je hiermee de nabestaanden kan informeren.

Igle Weidenaar
4 augustus 2025