Algemene Begraafplaats, Lefinus Tuuk, †1993
Het verhaal van Lefinus Tuuk
Sommige levens vertellen meer dan alleen een persoonlijk verhaal. Ze laten zien hoe mensen omgaan met grote veranderingen, onzekerheid en nieuwe kansen. Dit is het verhaal van Lefinus Tuuk, geschreven door zijn kinderen
De kinderen: “ Onze vader, Lefinus Tuuk wordt geboren op 31 juli 1913 in Menado. In Nederlands-Indië, het gebied dat we nu kennen als Indonesië. In 1933 trouwt hij met Ketsia Lumempow. Samen krijgen zij tien kinderen. Vijf van hen zijn inmiddels overleden. Ons gezin vormt de rode draad in zijn leven, ook in moeilijke tijden.”
Een leven in dienst
In 1934 tekende onze vader bij het KNIL op Menado als soldaat(fuselier). In 1941 werd hij bevorderd tot korporaal aan de kaderschool te Magelang. Vervolgens werd hij naar Ambon, en enige jaren later naar Nieuw-Guinea uitgezonden. In 1942 werd hij overgeplaatst naar Buitenzorg bij het 14e Bataljon-Infanterie. Tijdens de bezetting heeft hij 2 weken in het interneringskamp in Buitenzorg gezeten. Hij wist te vluchten naar Batavia en vervolgens naar Magelang.
Tot 1944 was hij werkzaam als 'Waker' bij de RAPWI (Recovery of Allied Prisoners of War and Internees), een Britse militaire organisatie die de noodhulp coördineerde aan voormalige geallieerde krijgsgevangenen en burgergeïnterneerden in Azië, Magelang. Hij verbleef met zijn gezin in kampong Sangrahan.
Na de capitulatie van Japan meldde hij zich bij de Britse troepen (Ghurkas) om voor hen te werken, hij had, net als de overige KNIL-militairen, geen legerstatus meer. Nadat de Engelse troepen zich terugtrokken werden hij en de andere Indo-Europeanen en KNIL-militairen aan hun lot overgelaten. Zij werden, met hun gezinnen gevangen genomen door de Pemoedas (revolutionaire strijdgroepen die een sleutelrol speelden in de Indonesische onafhankelijkheidstrijd). Onze vader had zich in 1946 aangesloten bij de KRIS (Kebaktian Rakjat Indonesia Sulawesi, vrij vertaald: Volksdienst van Indonesië uit Sulawesi). Dit was een organisatie van bewoners uit Menado en Minahassa. Onze vader werd gedwongen om als militair te dienen bij het Indonesisch leger (TNI: Tentara Nasional Indonesia).
Toen de politionele acties in Nederlands-Indië begonnen, besloot hij te vluchten naar Nederlands gebied in Nederlands-Indië. Bij Pa van der Steur kon hij herstellen van zijn verwondingen en ging hij werken als timmerman tot 1947. In 1948 vluchtte hij naar Batavia via Salatiga, waar hij zich meldde bij het Nederlandse Leger en ging in dienst bij de IVG-T Brigade (Inlichtingen en Veiligheidsgroepen van het Nederlandse Leger).
In 1949 moest hij en zijn mede KNIL-militairen van de IVG-T Brigade om veiligheidsredenen
overgeplaatst worden naar een geheime plaats, zij werden gezocht door de Indonesische politie. Hij werd herkend en moest in veiligheid worden gebracht. Volgens de CDO (Nederlandse inlichtingendienst) bestond er een blacklist waar de naam van onze vader ook in stond, dus besloot de CDO dat 'L. Tuuk' niet meer in Nederlands-Indië kon blijven, en de enige optie was om naar de Nederland te vluchten. In 1950 kon hij met de boot 'de Fair Sea' met zijn gezin naar Nederland vertrekken. Op 26 juli 1950 werd de KNIL opgeheven.
Onze ouders kwamen op 27 september 1950 aan in Rotterdam. Vandaar werden zij naar Westerbork gebracht. Na Westerbork werden onze ouders opgevangen in de volgende pensions in Laren: 'Het Witte huis' en 'Wilde Zwanen' (het huidige Singer Museum).
Onze vader kreeg op 16 maart 1951 de bronzen medaille uitgereikt voor bijzondere verdiensten.
Een nieuw begin
In 1954 kreeg hij van de Nederlandse regering de zekerheid dat hij niet meer terug hoefde naar Indonesië. Dat gaf rust.
In 1956 kregen onze ouders een huis in Bussum. Zij werden Nederlander en begonnen een nieuw hoofdstuk. Onze vader ging werken bij Defensie, eerst in Naarden en later in Bussum. Daar werkte hij tot zijn pensioen.
Hij overleed op 80-jarige leeftijd in Weesp.”
Een leven om te herinneren
“ Het leven van Lefinus Tuuk laat zien hoe sterk een mens kan zijn. Iemand die altijd doorging, ook als het moeilijk was. Hij zorgde voor ons gezin en bleef trouw aan zijn werk en zijn waarden.
Zijn leven speelde zich af tussen verschillende werelden:
tussen Indonesië en Nederland,
tussen oorlog en vrede,
tussen verlies en een nieuw begin.
Zijn verhaal staat voor dat van veel andere gezinnen die in deze periode hun weg moesten vinden. Door dit verhaal te blijven vertellen, blijft deze geschiedenis levend.”
Foto's
Contact
Algemene Begraafplaats, Lefinus Tuuk, †1993
Afdeling Mens en Omgeving