Aansprakelijkheid - bijzondere begraafplaats

VRAAG

Als beheerder van een bijzondere begraafplaats heb ik een aantal vragen. Ik hoop dat u mij daarin kan adviseren.

1 Zijn er bergraafplaatsen met een aansprakelijkheidsverzekering? En wat zou u ons daarin adviseren.

2 Kan je bij de ingang een bordje plaatsen \”Betreden op eigen risico\”. Ben je met het plaatsen van dit bordje bij eventuele persoonlijke schade niet verantwoordelijke voor een eventuele claim.

3. Kan een rechthebbende bij schade aan een monument de begraafplaats hiervoor verantwoordelijk stellen

ANTWOORD

U heeft een aantal vragen over verzekeringen en een vraag over grafrecht voor onbepaalde tijd. Hieronder heb ik voor de leesbaarheid van mijn reactie uw vragen gekopieerd en daaronder mijn reactie gegeven.

1. Zijn er bergraafplaatsen met een aansprakelijkheidsverzekering? En wat zou u ons daarin adviseren.

Ik zie op de website van uw kerkelijke gemeente dat de begraafplaats onder de verantwoording van het College van Kerkrentmeesters valt. Ik ga ervanuit dat uw gemeente de gebruikelijke verzekeringen afgesloten heeft. Aangezien uw gemeente ook een begraafplaats in beheer heeft, is het raadzaam ook verzekerd te zijn voor aansprakelijk voor schade. In artikel 21, lid 3 van uw reglement is opgenomen:

Het CvK is niet aansprakelijk voor schade, door welke oorzaak ook ontstaan aan de grafbedekking of enig ander voorwerp dat zich op het graf bevindt. Dit lid is juridisch echter onhoudbaar. Vanzelfsprekend is het CvK aansprakelijk wanneer er bijvoorbeeld in opdracht van het CvK een vrijwilliger werkzaamheden op de begraafplaats uitvoert en daarbij onbedoeld schade veroorzaakt aan een grafmonument. Wanneer grafrecht vervallen is en er dus geen rechthebbende meer op het graf is, maar er staat nog wel een monument op dat graf, is uw kerkelijke gemeente de eigenaar van dat monument. Mocht dat monument omvallen en een ander monument daarbij beschadigen, of iemand verwonden, ben u als eigenaar van de begraafplaats aansprakelijk voor de schade.

Kortom, verschillende vormen van verzekeringen zijn onontkoombaar om financiële risico’s af te dekken. Uw begraafplaats valt onder uw protestantse gemeente. Ik verwijs u daarom ook graag naar de website van de protestantse kerk Zoeken | Protestantse Kerk in Nederland voor meer informatie.

2 Kan je bij de ingang een bordje plaatsen “Betreden op eigen risico”. Ben je met het plaatsen van dit bordje bij eventuele persoonlijke schade niet verantwoordelijke voor een eventuele claim.

Vanzelfsprekend kunt u bij de ingang van de begraafplaats een bordje plaatsen met de tekst ‘Betreden op eigen risico’, maar dat sluit aansprakelijk in bepaalde gevallen niet uit. U stelt uw terrein open voor bezoekers en daarmee aanvaard u ook de verantwoording dat u een veilig terrein opgesteld heeft. U bent zoals, u zelf in artikel 21, lid 2 van het reglement aangeeft, belast met het onderhoud van de begraafplaats en de gebouwen die zich daarop bevinden. Vergeet daarbij ook niet de monumenten op graven waar geen rechten meer op rusten, of de controle op veiligheid van de bomen op de begraafplaats. U kunt verantwoordelijkheid niet ontlopen door een bordje te plaatsen waarop u aangeeft dat een bezoeker het terrein, de begraafplaats, op eigen risico betreedt.

3. Kan een rechthebbende bij schade aan een monument de begraafplaats hiervoor verantwoordelijk stellen.

Als er schade aan een monument is, kan de rechthebbende u aansprakelijk stellen. Maar de vraag is of u aansprakelijk bent. De rechthebbende (of belanghebbende bij een algemeen graf) is de eigenaar van het monument en daarmee ook verantwoordelijk voor het monument. Stel dat mijn staande steen omvalt en daarbij een ander monument beschadigd. Dan ben ik verantwoordelijk voor het herstel van mijn eigen monument, maar ook aansprakelijk voor het herstel van de schade van het andere monument. U heeft dat ook opgenomen in uw reglement in artikel 20. Een aandachtpunt hierbij blijven de monumenten die eigendom geworden zijn van de CvK omdat er geen rechten meer op het graf rusten.

Stel dat er als gevolg van een zware storm een zware tak uit een grote boom breekt en een monument beschadigd, bent u dan aansprakelijk? Het antwoord op die vraag kan zowel ja, als nee zijn. Ja, als er geen periodieke controle van de bomen heeft plaatsgevonden en het onderhoud van de bomen niet heeft plaatsgevonden volgens het onderhoudsadvies. Nee, als de controle en het onderhoud wel volgens de regelgeving uitgevoerd is. Een aansprakelijkheidstelling kunt u dus altijd ontvangen, maar ga dan goed na of u ook aansprakelijk bent.

Igle Weidenaar
21 oktober 2025