Onderhoud graf van derden

VRAAG

Wij (stichting met meerdere begraafplaatsen) zijn benaderd door een meneer die, wanneer hij overlijdt, in een graf naast het graf van zijn moeder op het kerkhof van X begraven wil worden. Het kerkhof van X is niet in ons bezit. Hij wil graag dat wij het graf van hem en zijn moeder gaan onderhouden tegen een bepaalde vergoeding. Wat moeten wij hiervoor regelen? Moeten wij worden beschreven als rechthebbende (meneer heeft verder geen familie)? Kunnen wij als stichting überhaupt rechthebbende worden? Of is een overeenkomst waarin vastgelegd wordt dat wij het onderhoud op ons zullen nemen voldoende? Wij zijn erg benieuwd naar uw reactie, zodat wij dit kunnen regelen met meneer op de manier zoals dat hoort.

ANTWOORD

Dat jullie stichting benaderd wordt door iemand die zoveel vertrouwen in jullie heeft dat hij jullie verzoekt zorg te dragen voor zijn graf en het graf van zijn moeder, kunnen jullie als compliment zien. Ik zou echter terughoudend zijn om hierin een toezegging te doen. Laat ik met het makkelijkste deel van je vragen beginnen. Kunnen jullie rechthebbende worden op beide graven? Dat hangt er vanaf wat hierover in het reglement van het betreffende kerkhof geregeld is. Ik vermoed dat het hier gaat over het kerkhof naast de hervormde kerk in X. Op internet kan ik geen reglement van dat kerkhof vinden. Ik kan me voorstellen dat de vragensteller nu al rechthebbende is op het graf van zijn moeder en een naastgelegen grafruimte waarin hij zelf begraven zal worden. Waarschijnlijk zou overschrijven van het grafrecht op naam van de stichting wel mogelijk zijn, maar dat is een kwestie van uitzoeken.

De vraag is of de stichting rechthebbende zou willen worden. Ik adviseer dat niet te doen. Ik kan me niet voorstellen dat dat onder de doelstelling van de stichting valt. Ik zou de vragensteller adviseren om het grafrecht over te laten schrijven op naam van Grafzorg Nederland Grafzorg Deze stichting heeft in heel het land vele graven onder haar beheer. Juist graven van mensen, zoals de vragersteller, die geen nabestaanden hebben. Met de stichting kunnen afspraken gemaakt worden over de termijn dat de graven in stand gehouden worden. Als er in de toekomst sprake is van verlenging van graf- of onderhoudsrechten, dan draagt de stichting daar binnen de afgesproken termijn zorg voor. Als LOB hebben wij vertrouwen in deze stichting. De oud-voorzitter van de LOB, mr. W.G.H.M. van der Putten, is betrokken bij Grafzorg Nederland.

Dan de lastiger vraag over de onderhoud van beide graven. Welk onderhoud uitgevoerd is, zeker op langere termijn, sterk afhankelijk van het type monument dat op de graven geplaatst is. Het ene type monument vraagt nu eenmaal meer en vaker onderhoud dan het andere type. Zo vraagt een klein, liggend granieten zerkje nauwelijks tot geen onderhoud, terwijl een traditionele stele van hardsteen veel onderhoudsgevoeliger is. Ik zou de vragensteller adviseren om ook op dit punt de vraag neer te leggen bij Grafzorg. Wellicht dat zij connecties hebben met bedrijven die zorgdragen voor onderhoud van graven. Maar wellicht kan dat ook dichtbij de graven gezocht worden, namelijk bij het college van kerkrentmeesters. Zij zullen zorgdragen voor het beheer van het kerkhof en het kan zijn dat er sprake is van een onderhoudsfonds voor grafmonumenten. Door eenmalige afkoop van onderhoudskosten, wordt een monument dan voor een afgesproken periode onderhouden. Daarnaast komt het wel voor dat in een testament middels een legaat aan de kerk de instandhouding van graven geregeld wordt.

Kortom, er zijn wel mogelijkheden voor de vragensteller en ik begrijp zijn vraag aan jullie. Maar vanuit de doelstelling van de stichting lijkt het mij legitiem om afwijzend op het verzoek te reageren. Vanzelfsprekend wel door alternatieven aan te dragen, zodat de vragensteller zich verder kan oriënteren.

Igle Weidenaar
13 mei 2026