Onduidelijkheid over grafrechten voor 40 jaar, inclusief onderhoud

VRAAG

In ons reglement staat duidelijk dat er jaarlijks een bijdrage Algemeen Onderhoud Kerkhof geheven wordt.

Echter we hebben nog oude contracten waarin dit niet vermeld werd, die zijn destijds voor 40 jaar afgesloten inclusief onderhoud, maar daarmee werd bedoeld onderhoud van het monument. Wat te doen als een nabestaande, nu rechthebbende, weigert de bijdrage te betalen? Is er een regel dat de rechten dan weer aan de Kerkenraad vervallen?

ANTWOORD

U heeft vragen over de betaling van onderhoudsrechten. Om een inhoudelijke reactie te kunnen geven op uw vraag, heb ik uw reglement op internet opgezocht. Ik vond dit reglement op de website van de protestantse gemeente X. Het reglement is vastgesteld in april 2019 lees ik na artikel 28. Op punten is dit reglement voor actualisatie vatbaar. De Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB) heeft – met ondersteuning van de LOB – in 2023 een geactualiseerde versie van het modelreglement voor protestantse begraafplaatsen geschreven. Een Word versie van dat modelreglement treft u hier aan.  Ik geef u ter overweging om uw reglement aan de hand van het modelreglement te actualiseren. Als u daar vragen over heeft, kunt u vanzelfsprekend contact met de VKB en/of LOB opnemen.

Maar nu een reactie op uw vragen. U geeft aan dat in het reglement duidelijk staat dat er jaarlijks een bijdrage Algemeen Onderhoud Kerkhof geheven wordt. Ik verwacht dat u verwijst naar artikel 22 van het reglement.

U heeft nog ‘oude contracten’ waarin dit niet vermeld staat en die destijds voor 40 jaar zijn afgesloten, inclusief onderhoud. U schrijft dat daarmee bedoeld werd voor onderhoud van het monument. Het is me niet duidelijk of voor deze graven destijds de grafrechten en de kosten voor het onderhoud direct voor een lange periode (40 jaar) afgekocht zijn. Het lijkt erop dat er een sprake is van een onduidelijke situatie. Van belang is te achterhalen wat er precies in het reglement stond ten tijde van de uitgifte van het grafrecht. U schrijft dat er bedoeld werd het onderhoud van het monument, maar dat is klaarblijkelijk voor verschillende uitleg vatbaar. Daarnaast is het bij een reglement zo dat wat erin beschreven is, van kracht is. Niet wat klaarblijkelijk de bedoeling was, dan had dat in het reglement opgenomen moeten zijn. Ik heb nu onvoldoende informatie om een pasklaar antwoord op uw eerste vraag te geven. Wellicht kunnen we hier een belafspraak voor maken zodat u een toelichting kunt geven.

Uw tweede vraag is makkelijk te beantwoorden. Uw reglement kent geen artikel dat wanneer er niet betaald wordt voor de vestiging of verlenging van graf- of onderhoudsrechten, grafrecht vervallen verklaard kan worden. Simpel gesteld: als grafrecht voor onbepaalde tijd is afgekocht en er moet alleen jaarlijks voor onderhoud betaald worden en er wordt niet betaald, dan kunt u niets doen behalve uw voorgangers verwijten dat zij in het reglement verzuimd hebben hiervoor een artikel op te nemen. Als graven voor bepaalde tijd uitgegeven zijn en gedurende de looptijd moet jaarlijks betaald worden en betaling blijft achterwege, ook dan staat u met lege handen.

Onder andere om deze reden adviseer ik uw reglement te actualiseren. Als u artikel 13 van het modelreglement leest, leest u daar de bepaling over het vervallen verklaren van grafrechten.

14 juli 2026