Overschrijving grafrecht (bij leven) naar executeur

VRAAG

Een mevrouw is rechthebbende van het graf van haar ouders op onze algemene begraafplaats in gemeente X. Zij ligt op sterven en wil de executeur rechthebbende maken. In de administratie staan de gegevens van haar broer; hij is belanghebbende. Broer en zus hebben ruzie.

Kan zij voordat zij overlijdt de executeur rechthebbende laten worden (uiteraard als zij eerst afstand doet)? En haar broer hiermee het grafrecht ontzeggen? En moeten wij de broer hierover nog informeren omdat hij als belanghebbende geregistreerd is?

ANTWOORD

Het is altijd vervelend als je als begraafplaats(-administratie) meegezogen wordt in een familievete. Dat dreigt in deze situatie ook te gebeuren. Wat je dan moet doen, is strikt je eigen Beheersverordening en overige wetgeving volgen. Je schrijft dat de huidige rechthebbende op een graf haar executeur de nieuwe rechthebbende op het graf van haar ouders kan laten worden, nadat zij afstand van het grafrecht gedaan heeft. Ik begrijp wat je bedoelt, maar de rechthebbende doet geen afstand (want dan zou het grafrecht niet meer bestaan), maar het grafrecht wordt overgeschreven op naam van de executeur. Afstand doen van grafrechten en overschrijven van grafrechten zijn ook in verschillende artikelen in jullie Beheersverordening geregeld. Zou de huidige rechthebbende afstand van het grafrecht doen, dan zou er geen sprake meer zijn van een overschrijving, maar van een nieuwe uitgifte van het grafrecht.

De huidige rechthebbende kan inderdaad het grafrecht over laten schrijven op naam van de executeur. Ik weet niet of het de bedoeling is dat zij te zijner tijd bij haar ouders in het graf bijgezet wil worden. Als dat het geval is en er is ruimte in het graf, dan moet de nieuwe rechthebbende (de executeur) daar t.z.t. toestemming voor geven.

Maar wat is de positie van de broer van de huidige rechthebbende? Ten aanzien van het graf(-recht) nu juridisch nog niets. In jullie administratie is hij vermeld als belanghebbende. Als de huidige rechthebbende nu zou overlijden en hij is de eerste die zich meldt om het grafrecht op zijn naam te krijgen, dan kan hij rechthebbende worden. Als het grafrecht echter al bij leven overgeschreven is, dan lijkt het dat hij met lege handen staat. Maar dat is niet helemaal het geval.  Grafrecht wordt door of namens het college van B&W gevestigd. Een overschrijving van grafecht geschiedt ook door of namens het college van B&W. Laat het nu zo zijn dat op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) voor belanghebbenden mogelijk is om binnen een termijn van zes weken bezwaar te maken tegen een dergelijk besluit.

Mijn advies hoe te handelen als de huidige rechthebbende het grafrecht wil laten overschrijven op naam van haar executeur is als volgt:

De overschrijving bij leven kan je niet weigeren. Op grond van de Beheersverordening kan het grafrecht bij leven overgeschreven worden op naam van een natuurlijk of rechtspersoon. De broer van de huidige rechthebbende heeft echter zijn naam in jullie grafadministratie laten noteren als belanghebbende. Bij een overschrijving van het grafrecht is hij dus belanghebbende in deze kwestie. Het is dan ook legitiem om hem te informeren dat het grafrecht overgeschreven is op naam van de executeur én hem te wijzen op de mogelijkheid tot bezwaar tegen deze overschrijving van het grafrecht. Als de broer geïnformeerd wordt dat het grafrecht overgeschreven is, voldoe je als gemeente aan je informatieplicht. Het is dan aan de broer om te bepalen of hij bezwaar maakt tegen de overschrijving, dus tegen het besluit van het college om het grafrecht toe te kennen aan de executeur. Ik adviseer om op de schriftelijke bevestiging van de overschrijving te vermelden dat op grond van de Awb bezwaar tegen de overschrijving mogelijk is. Vraag je collega’s van de juridische afdeling naar de juiste tekst die vermeld moet worden. Meestal wordt de bezwaarmogelijk in een bevestiging van overschrijving van hert grafrecht niet vermeld, maar volg in deze situatie vooral de wettelijke regelgeving.

Stel dat de broer bezwaar maakt tegen de overschrijving, dan zal er een hoorzitting volgen waarin de broer zijn bezwaar kan toelichten. Vervolgens zal de commissie een advies geven om de overschrijving te handhaven of het besluit in te trekken. Over de exacte procedure van een bezwaar kunnen je collega’s van de juridische afdeling je beter informeren dan dat ik dat kan. Wat belangrijk is in dergelijke kwesties, is dat je je niet laat meezuigen in een familievete. Zorg dat ook de medewerkers die de grafadministratie verzorgen dat niet doen.

Igle Weidenaar
13 mei 2026