Reden afwijzen grafsteen?

VRAAG

Als documentaire maker heb ik interesse (voor een mogelijk documentaire project) om onderzoek te doen naar nabestaanden die een grafsteen hebben uitgekozen voor de overledene en waarvan de grafsteen is afgewezen. Dit idee is ontstaan door een situatie uit mijn eigen omgeving waar dit het geval was. Als ik op internet kijk kom ik internationaal hierover het e.e.a. tegen. Zoals bij deze link waarbij de grafsteen van Spongebob verplaatst moest worden: https://www.theguardian.com/world/2013/oct/22/iraq-veterans-spongebob-squarepants-headstone-removed Of dit geval in Australië, waar de grafsteen zelfs verwijderd moest worden: https://nypost.com/2020/02/21/australian-cemetery-sparks-outrage-by-removing-offensive-gravestone/ Ik ben op zoek naar vergelijkbare situaties, maar dan in Nederland. Van grafstenen die al vooraf geweigerd zijn (of de ontwerpen of ideeën, voornamelijk om esthetische redenen) of achteraf zoals bovenstaande links. Gaat er bij u misschien een lichtje branden of heeft u anders tips voor mij waar ik gericht hiernaar kan zoeken?

ANTWOORD

Begraafplaatsen hebben in hun Beheersverordening (gemeentelijke begraafplaatsen) of Reglement (bijzondere begraafplaatsen) regels opgenomen ten aanzien van gedenktekens op graven. Meestal zijn die regels uitgewerkt in Nadere regels grafbedekking. Zo hebben natuurbegraafplaatsen het beleid dat er, met uitzondering van een vergankelijke houten boomschijf, geen grafbedekking geplaatst mag worden. Reguliere begraafplaatsen hebben over het algemeen in hun regelgeving een variant van deze tekst vanuit de Modelverordening van de VNG opgenomen:

Artikel 19. Vergunning grafbedekking

1. Voor het hebben van een grafbedekking is een schriftelijke vergunning nodig van het college.
2. De rechthebbende van een particulier graf vraagt de vergunning voor het hebben van een grafbedekking aan.
3. Het college kan nadere regels vaststellen omtrent de wijze van aanvragen van de vergunning, de aard en de afmetingen van de grafbedekking en de wijze van aanbrengen.
4. Het college kan de vergunning weigeren indien:
5. niet voldaan wordt aan de vastgestelde nadere regels, genoemd in het derde lid;
6. de grafbedekking afbreuk doet aan het aanzien van de begraafplaats;
7. de duurzaamheid van de materialen onvoldoende is;
8. de constructie van de grafbedekking ondeugdelijk is.

De reden voor deze regelgeving is de situatie op begraafplaatsen voor eenieder aanvaardbaar moet en dat er zich ten aanzien van gedenktekens op graven geen onveilige situaties voordoen. In het verleden waren op veel begraafplaatsen de regels voor gedenktekens veel strakker dan dat zij nu zijn. Uniformiteit in model, afmetingen, materiaal en soms zelfs lettertype. Op bijna alle begraafplaatsen is die uniformiteit losgelaten. Nabestaanden hebben steeds meer mogelijkheden om de gedenktekens individueel vorm te geven. Begraafplaatsen werken hieraan mee door in hun regelgeving op verschillende grafvelden, verschillende eisen te stellen. Dat kan ertoe leiden dat op een begraafplaats op het ene veld veel uitbundigere gedenktekens toegestaan worden dan op een ander veld op dezelfde begraafplaats. Bij de keuze van het graf is dan van belang om op dat moment rekening te houden met latere wensen op dat gebied. Voorlichting hierover door zowel de begraafplaats als door de uitvaartverzorger is hierin van groot belang om latere teleurstelling te voorkomen. Maar ook leveranciers van gedenktekens hebben hierin een rol. Net als de nabestaanden zelf, dienen zij zich op de hoogte te stellen van de regelgeving voor het specifieke graf waarvoor zij een gedenkteken willen produceren.

Een lange inleiding voor een eigenlijk antwoord op uw vraag. Ik heb geen specifiek voorbeeld voorhanden van een gedenkteken dat door de begraafplaats afgewezen is. Als brancheorganisatie hebben wij geen zeggenschap over de individuele begraafplaatsen van onze leden. Ik adviseer u te informeren bij bedrijven die gedenktekens voor graven leveren, wellicht dat zij uit eigen praktijk en ervaring kunnen putten. Informeer dan specifiek bij bedrijven die niet alleen de kant en klare grafmonumenten uit China verkopen, maar juist bij andere bedrijven zoals Grafstenen en Grafmonumenten met een verhaal of Bijzondere grafmonumenten en grafstenen op maat een voorbeeld van een begraafplaats die verschillende velden voor verschillende soorten gedenktekens heeft is begraafplaats Zorgvlied Grafbedekking aanvragen | Zorgvlied

Ik ga ervanuit u met bovenstaand een richting heb gegeven waar u zich verder kunt oriënteren of het onderwerp een documentaire rechtvaardigt en wens u succes hierbij.

Igle Weidenaar
4 augustus 2025