Uitstroom vrijwilligers

VRAAG

Binnen onze stichting hebben we te maken met een uitstroom van vrijwilligers, zowel op kantoor als voor de begraafplaatsen. Op dit moment zijn we bezig advertenties te laten plaatsen zodat we hopelijk weer vrijwilligers krijgen. Echter gezien vorige actie van werven hebben we er een zwaar hoofd in dat dit gaat lukken.

We kunnen niet met een kleinere groep – op leeftijd zijnde vrijwilligers – alle ballen in de lucht houden. Mocht het werven niet lukken, voor ons het zwarte scenario, dan zou het wel eens kunnen betekenen dat we de stichting moeten opheffen.

Bij ons als bestuur kwam de vraag of jullie ook ervaring hebben met het opheffen van Stichtingen van begraafplaatsen, een soort stappenplan of iets dergelijks.

ANTWOORD

Wat een verontrustend bericht over de uitstroom van de vrijwilligers. Ik begrijp dat de uitstroom op dit moment een probleem is.  Het is helaas een landelijk beeld dat het steeds lastiger wordt om vrijwilligers te vinden en om deze te behouden voor een organisatie. Zeker wanneer de gemiddelde leeftijd van de vrijwilligers elk jaar een jaar hoger komt te liggen. De response door potentiële vrijwilligers op een advertentie zal waarschijnlijk niet groot zijn, ben ook ik bang. Potentiële vrijwilligers persoonlijk benaderen is vaker succesvol, maar dat pad hebben jullie vast al bewandeld. Ik hoop dat jullie actie succesvol is en dat zich een aantal mensen geroepen voelt om bij jullie stichting aan de slag te gaan en de toekomst er wat rooskleuriger uit gaat zien.

Ik lees dat er zelfs gesproken wordt over het zwartste scenario, het opheffen van de stichting. Wanneer daar over gesproken wordt, is de nood wel heel hoog. Ik heb zo geen voorbeelden voor handen van de opheffing van een stichting die een begraafplaats in beheer had, maar ik zal wel uitzoeken of daar voorbeelden van zijn. Vooruitlopend daarop wil ik wel onder jullie aandacht brengen dat het opheffen van de stichting waarschijnlijk niet of niet makkelijk zal gaan. De stichting is sinds december 2014 niet alleen de exploitant van de begraafplaatsen, maar ook de juridisch eigenaar daarvan. De stichting heeft dan ook verplichtingen richting de rechthebbende op de graven.

Vooruitlopend op een mogelijk proces van opheffen, is het wellicht raadzaam om een professionaliseringsslag te overwegen c.q. te maken door niet alleen met vrijwilligers te werken, maar voor een aantal uren een betaalde kracht voor in ieder geval de administratie te zoeken. Een samenwerking met andere begraafplaatsen kan daarbij misschien onontbeerlijk zijn. Dat tarieven voor de begraafplaatsen hierdoor moeten stijgen is evident, maar niet onrealistisch. Jullie vertelden me dat jullie tarieven een afgeleide zijn van de tarieven van de gemeentelijke begraafplaatsen. Wanneer ik echter de verschillende tarievenlijst naast elkaar leg, zie ik op het eerste gezicht nogal wat verschillen:

Ik heb nu nu niet gekeken naar verdere voorwaarden, maar het lijkt erop dat jullie wat grafrechten betreft in de pas lopen met de gemeente, maar met onderhoudsrecht ver achterblijven.

Vanzelfsprekend pleit ik er niet voor om direct op de gemeentelijke tarieven te gaan zitten als stichting, dat vraagt nader onderzoek naar tarieven en wat daarvoor geleverd wordt, maar als uitgangspunt geeft dit wel stof tot nadenken voor jullie bestuur.

Naast het gebrek aan vrijwilligers kan in de toekomst ook de nieuwe natuurbegraafplaats in XX een bedreiging vormen voor het aantal begravingen op jullie begraafplaatsen. Ik zie op de website van de gemeente YY dat er vorig jaar een omgevingsvergunning verleend is voor die natuurbegraafplaats. Of deze al in gebruik genomen is en welke tarieven daar gehanteerd worden, heb ik nog niet kunnen vinden. Bij het ontwikkelen van beleid is het gegeven van de aanwezigheid van die nieuwe begraafplaats een belangrijke factor. Wellicht kan samenwerking met andere begraafplaatsen hierin voordelen bieden. Maar ik realiseer me ook dat voor samenwerking met andere partijen een overeenkomstige visie en gedeeld beleid gewenst is.

Kortom, jullie hebben als bestuur van de stichting voldoende stof te nadenken en vooral veel werk in het verschiet.

Igle Weidenaar
12 augustus 2025