Vervangend graf

VRAAG

Graag leg ik de volgende casus mbt een graf uitgegeven voor onbepaalde tijd aan u voor. Mw. wil graag bijgezet worden in dat graf, maar het graf ligt op een stuk waar we eigenlijk niet willen begraven. Dus willen wij voorstellen om een andere plek toe te wijzen, voor onbepaalde tijd. Mw moet de ruimingskosten betalen, de her-begraving en het bottenkistje. Wij zijn door het college gemandateerd voor het nemen van besluiten, dus hoeven wij niet richting college.

Wij willen graag een maximum stellen aan het aantal lijken in het nieuwe graf. Door her-begraving komen er in het graf al 3 bottenkistjes (gaan we vanuit, hopelijk zijn de lijken volledig verteerd) De 3e is haar zusje uit het naastgelegen graf. En dan in de toekomst nog 2 personen, de rechthebbende en haar man. Dus eigenlijk dat het graf na het begraven van de laatste van de 2, het graf vol is en er geen lijken meer bij mogen. Mogen wij dit zo doen?

ANTWOORD

Wanneer je als houder van de begraafplaats te maken krijgt met een graf waarin je liever niet meer wilt begraven omdat het (structureel gestegen) grondwaterniveau te hoog is, moet je hierover in overleg met de rechthebbende. Een andere mogelijkheid is dat de onderste begraaflaag of -lagen van de graven op het betreffende deel van de begraafplaats door het college van B&W gesloten verklaard worden.

Overleg met de rechthebbende, leg de situatie uit en stel voor dat in overleg een vervangend graf gekozen kan worden. Vanzelfsprekend moet het grafrecht en eventuele onderhoudsrechten overgeschreven worden op het vervangende graf. Is het nu een graf voor onbepaalde tijd, dan wordt het vervangende graf ook een graf voor onbepaalde tijd. Wil de rechthebbende niet meewerken aan dit voorstel, dan blijft het huidige graf in stand. Wanneer er ruimte in dat graf is, moet er ook ‘gewoon’ in begraven worden. Geen ideale situatie, maar grafrecht is een sterk recht.

Wanneer de onderste begraaflaag of -lagen gesloten verklaard worden, is er kans dat er compensatie moet plaatsvinden omdat de rechthebbende niet volledig van zijn ‘uitsluitend recht tot begraven’ gebruik kan maken. Geen makkelijk proces wanneer het over veel graven zou gaan. In gesprek gaan over een individueel graf en een ‘uitsterfconstructie’ op het veld waar je liever niet meer zo diep wil begraven heeft dan de voorkeur.

Je schrijf dat je graag een maximum wil stellen aan het aantal lijken in het nieuwe graf. Maar dat maximum is toch al vastgesteld in de Nadere regels voor de begraafplaatsen van de jullie gemeente. In artikel 6 is vastgelegd dat in een particulier graf dubbeldiep, maximaal twee overledenen kunnen worden begraven. Los daarvan kunnen bij het schudden van het graf de stoffelijke resten onder de onderste begraaflaag geplaatst worden. Die tellen dan niet meer mee als lichamen, want het zijn geruimde stoffelijke resten.

Wanneer het ‘oude graf’ twee begraaflagen kent, heeft het vervangende graf dat ook. Heeft het oude graf drie begraaflagen, dan het vervangende graf ook drie lagen, ongeacht hetgeen de Nadere regels nu voorschrijven.

Ik ga ervan uit dat het ‘oude graf’ twee begraaflagen heeft, dat het graf vol is en dat de rechthebbende wil meewerken aan een vervangend graf met twee begraaflagen. Zou de rechthebbende in het ‘oude graf’ willen laten begraven, dan zou zij te maken krijgen met de kosten van de steenhouwer voor het verwijderen van het monument, tarieven voor het schudden en vanzelfsprekend het tarief voor de nieuwe begraving. Nu wordt de nieuwe begraving echter in het vervangende graf uitgevoerd. In mijn optiek is het goed verdedigbaar dat mevrouw een nota krijgt voor de volgende tarieven:

• Kosten steenhouwer voor het verwijderen van het monument van het oude graf;
• Tarief voor het schudden van het oude graf; Voor dit tarief halen jullie het oude graf leeg en brengen die over naar het nieuwe graf, onder de onderste begraaflaag van het nieuwe graf.
• Tarief voor het begraven.

De stoffelijke resten vanuit het oude graf hoeven niet in kistjes, mag wel, maar hoeft niet. Ze worden immers ‘geschud’ en dat is een vorm ruimen, dus het zijn geruimde resten die van verschillende overledenen ook door elkaar mogen. Weliswaar gaan die resten nu niet onder de onderste begraaflaag van het graf waar ze uitkomen, maar onder de onderste begraaflaag van het vervangende graf.

Wel van belang is om in de begraafplaatsadministratie vast te leggen waar de stoffelijke resten vandaan gekomen zijn en waar ze nu zijn en dat het geruimde resten zijn. Zorg dat er een administratieve koppeling is met het vervangende graf. Als er nog sprake is van stoffelijke resten van een zusje uit een naastgelegen graf die volgens wens van de rechthebbende óók in het vervangende graf komen, kunnen die ook geschud worden en onder de onderste begraaflaag geplaatst.

Wanneer deze hele verhuizing van stoffelijke resten uitgevoerd wordt op het moment dat er een begraving uitgevoerd moet worden, vraagt dat coördinatie. Maar ik zie, behalve de genoemde kosten en tarieven, geen andere tarieven die in rekening gebracht behoeven te worden.

Wanneer een dergelijke operatie op verzoek van de rechthebbende op voorhand uitgevoerd zou worden, is het in mijn optiek wel verdedigbaar dat dat gepaard gaat met extra kosten voor de rechthebbende. Ik zou er dan voor kiezen om het volgende te factureren:

• Kosten steenhouwer voor het verwijderen van het graf van het oude graf en (terug-)plaatsen op het vervangende graf:
• Tarief voor het schudden; Voor dit tarief halen jullie het oude graf leeg en brengen die over naar het nieuwe graf, onder de onderste begraaflaag van het nieuwe graf;
• In dit geval ook het tarief voor begraven, want jullie moeten het graf een keer extra openmaken en weer sluiten;
• Bij het begraven van een ‘nieuwe’ overledene volgen dan later weer de kosten van de steenhouwer en weer het tarief voor begraven.

Zouden de stoffelijke resten van alle ‘oude’ begravingen individueel moeten blijven, dan is de situatie anders. Er moet een vergunning tot opgraven zijn en per begraaflaag mogen slechts de resten van één overledene geplaats worden. Kostenaspect is dan ook anders.

Kortom, geruimde resten tellen niet meer in het aantal begravingen in het graf. Je kunt ‘creatief’ zijn hoe je zaken regelt, als je maar kan aantonen waarom je een bepaalde richting volgt én wanneer je gebruik maakt van de tarieven zoals deze door de gemeenteraad vastgesteld zijn.

Igle Weidenaar
4 augustus 2025