Onrechtmatige overschrijving grafrecht?

VRAAG

Wij hebben op onze bijzondere begraafplaats een conflict met iemand die beweerd dat er iemand in een graf is begraven zonder zijn toestemming. De betreffende persoon is niet de rechthebbende van het graf. De rechthebbende heeft toestemming gegeven tot begraven., Betreffende persoon betwist echter dat de rechthebbende niet de rechthebbende had mogen zijn (zij was de dochter van de vorige rechthebbende en graf is bij overlijden van haar moeder overgeschreven op haar naam) omdat hij geen toestemming heeft gegeven. Volgens ons hebben wij juist gehandeld en valt ons niets te verwijten. Mogelijk kunnen jullie ons advies gegeven.

ANTWOORD

Wat hebben jullie met een vervelende situatie te maken. Als ik de mailwisseling goed lees, worden jullie ‘meegezogen’ in een langdurende familievete. Voordat ik verder een reactie geef, verwijs ik naar een eerdere vraag en antwoord in deze rebriek m.b.t. het borgen van grafrechten. Uit de reacties blijkt dat de eerste persoon die zich meldt nadat een rechthebbende overleden is, de nieuwe rechthebbende kan worden. Het actief benaderen van toestemming van eventuele andere nabestaanden is daarbij niet van toepassing.

Ik heb uw mailwisseling voor de leesbaarheid hier bijgesloten document gekopieerd en daarbij de oudste mail als eerste opgenomen. Vervolgens de wederzijdse reacties. In het document heb ik een aantal opmerkingen geplaatst waar ik graag naar verwijs.

De klage heeft nogal een stellingname waaruit naar mijn mening blijkt dat er sprake is van een familievete. Het is de kunst om daarbuiten te blijven en dat kan wanneer jullie grafadministratie ten aanzien van de opeenvolgende overschrijvingen op orde is. Zoals de opeenvolgende overschrijvingen beschreven zijn, lijkt me dat een logische volgorde. Moeder is de eerste rechthebbende op het graf. Na haar overlijden zal het ongetwijfeld de dochter zijn die haar uitvaart geregeld heeft én rechthebbende op het graf geworden is. Na het overlijden van de dochter is een kleindochter de rechthebbende geworden en is dat nog steeds. Zij heeft ook toestemming gegeven om haar oom in het graf bij te laten zetten. Eigenlijk een klassieke situatie waarbij verschillende familieleden in een graf begraven zijn en een kleinkind van de eerst begraven persoon en nicht van de laatste overledene die in het graf begraven is, de rechthebbende is.

Maar hoe nu te handelen is uw vraag. Ik stel de volgende tekst voor:

***

Geachte <naam a>,

Verwijzend naar onze eerdere mailwisseling laat ik u hierbij het volgende weten. <naam g> is de huidige rechthebbende op grafnummer zzz waarin begraven zijn:

Op datum <naam>, datum <naam> en op datum <naam>.

De uitgifte datum van het graf is <datum> en het grafrecht heeft thans als einddatum <datum>. De rechthebbende op het graf is <naam g>.

 De eerste rechthebbende op het graf was uw moeder <naam>. Na haar overlijden was <naam e> de eerste (en enige) persoon die zich meldde als nieuwe rechthebbende op het graf. Dit is conform artikel XX van het reglement dat van toepassing is op onze begraafplaats. Een exemplaar van dat reglement treft u hierbij ter informatie aan. Na het overlijden van mevrouw <naam e> , heeft haar dochter zich gemeld met het verzoek het grafrecht op grafnummer zzz op haar naam te stellen. Die tenaamstelling heeft conform het reglement plaatsgevonden.

 In tegenstelling tot uw gedachte hierover heeft een begraafplaats geen onderzoekplicht of mogelijke andere nabestaanden of belangstellenden belangstelling hebben om grafrechten op hun naam te krijgen als een rechthebbende is overleden. Evenmin is het zo dat grafrechten overerfbaar zijn of automatisch over zouden gaan naar een van de nabestaanden van een overleden rechthebbende. Als begraafplaats hebben wij ten aanzien van de overschrijvingen van het grafrecht op grafnummer zzz steeds conform ons reglement gehandeld. <naam g> is terecht ingeschreven als rechthebbende. Daarmee is zij teven betalingsplichtig ten aanzien van mogelijke verlenging van graf- en onderhoudsrechten. Ook is zij de enige die bepaald wie in het graf begraven mag worden, c.q. welke asbussen in het graf geplaatst mogen worden. Als rechthebbende is zij eveneens verantwoordelijk voor het grafmonument. Niet alleen voor het onderhoud van het monument, maar ook voor aanpassing van teksten of vervanging van het grafmonument.

Wij betreuren het dat over het meermaals overschrijven van het grafrecht binnen uw familie waarschijnlijk nauwelijks of geen overleg heeft plaatsgevonden. Het is echter aan de familie om te zorgdragen dát het grafrecht overgeschreven wordt als een rechthebbende overleden is. Zoals gezegd heeft een begraafplaats daar geen onderzoek plicht in. Sterker gesteld, als nabestaanden nalaten een verzoek in te dienen tot overschrijven van het grafrecht nadat de rechthebbende overleden is, kan het grafrecht vervallen verklaard worden en kan een graf geruimd worden. Grafrechten kent wederzijdse rechten en plichten. Als begraafplaats zijn wij niet voornemens u de gevraagde documenten ter beschikking te stellen. Het grafrecht is namelijk meermaals conform de regelgeving in ons reglement op een rechtsgeldige wijze opnieuw te naam gesteld.

Indien u zich hierbij niet kunt neerleggen, adviseren wij u deze kwestie voor te leggen aan de Stichting Klachteninstituut Uitvaartwezen De Stichting Klachteninstituut Uitvaartwezen – Ombudsman Uitvaartwezen. De Ombudsman Uitvaartwezen is in deze kwestie bevoegd om een bindende uitspraak te doen.

 In uw volgende mail van <datum> stelt u een vraag over het graf waarin in september 1985 uw dochter begraven is. U vraagt wie de rechthebbende op dat graf is. Volgens onze grafadministratie is <naam dochter> op <datum> begraven in grafnummer yyy. De rechthebbende is <naam, adres, woonplaats>. Het grafrecht heeft als ingangsdatum <datm>, en de huidige grafrechttermijn eindigt op <datum>. Hierna kan er een verlenging van het grafrecht plaatsvinden.

Ik vertrouw erop u hiermee geïnformeerd te hebben.

Ondertekening

***

Als u bovenstaande gearceerde tekst gebruikt is het volgende van belang:

• De grafadministratie ten aanzien van de overschrijvingen op orde is;
• Er een pdf van het reglement meegezonden wordt;
• De juiste grafnummers, de juiste verwijzing naar artikel in jullie reglement, de juiste data en namen vermeld worden;
• Dat inderdaad in het reglement geregeld is dat grafrechten vervallen verklaard kunnen worden als overschrijving na overlijden van de rechthebbende achterwege blijft. Als dat niet het geval is, dient deze passage verwijderd te worden;
• U zelf openstaat voor voorlegging van deze casus aan de Ombudsman Uitvaartwezen.

De kunst in deze casus is een verdere mailwisseling te vermijden, in mijn ervaring lost die niets op. Door het bieden van een uitweg richting Ombudsman Uitvaartwezen geeft u zelf aan dat u vertrouwen heeft dat een onafhankelijke instantie een rechtvaardige uitspraak doet.

Igle Weidenaar
18 mei 2026